ÖSYM'nin çıkmış soruları taranarak hazırlanan nokta atışı sınav notlarını, akılda kalıcı şifreleri ve derece çalışma planını doğrudan buradan okuyabilir, tek tıkla PDF olarak indirebilirsiniz.
✦ 1. İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Şifreleri
ŞİFRE: KUTLUK — Göktürk Devleti Kurucusu Kutluk Kağan (İlteriş unvanı), Vezir Tonyukuk (Türklerin Bismark'ı, ilk Türk yazar ve tarihçisi), Bilge Kağan ve Kültigin adına Orhun Abideleri dikilmiştir.
ŞİFRE: UYGUR — Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti. Matbaa, kütüphane, kağıt para (Çav), fresko, minyatür ve orta oyunu Uygurlarda başlamıştır.
⚠️ ÖSYM Soru Tuzağı: Hazar Devleti Museviliği benimseyen tek Türk devletidir ve ordusunda paralı asker bulunduran tek devlettir. Kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdarı ise Türgiş hükümdarı Baga Tarkan'dır.
✦ 2. Osmanlı Kültür & Medeniyeti (Divan-ı Hümayun Üyeleri)
| Divan Üyesi |
Yönetim Sınıfı |
Görevi & Günümüz Karşılığı |
| Sadrazam (Vezir-i Azam) |
Seyfiye (Yönetim / Askeri) |
Padişahın mutlak vekilidir. Serdar-ı Ekrem unvanıyla ordu komutanı olarak sefere çıkar. |
| Şeyhülislam |
İlmiye (Din / Hukuk) |
Divan kararlarının dine uygunluğuna dair fetva verir. Protokolde Sadrazama denktir. |
| Kazasker |
İlmiye (Hukuk / Eğitim) |
Kadı ve müderrislerin atamasını yapar. Adalet ve Milli Eğitim Bakanı niteliğindedir. |
| Defterdar |
Kalemiye (Maliye / Bürokrasi) |
Devlet bütçesini, gelir-gider hesaplarını tutar. Maliye Bakanıdır. |
| Nişancı |
Kalemiye (Yazışma / Arazi) |
Padişah tuğrasını çeker. Fethedilen arazileri Tahrir Defterine kaydeder. |
✦ 3. Kurtuluş Savaşı & Genelgeler-Kongreler Kronolojisi
ŞİFRE: HAV-AM-ER-SİV — Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi.
ŞİFRE: MİLAT (I. İnönü Muharebesi Sonuçları) — Moskova Antlaşması, İstiklal Marşı, Londra Konferansı, Afganistan Dostluk Antlaşması, Teşkilat-ı Esasiye (1921 Anayasası).
✦ 1. Yasama Organı (TBMM) Kritik Rakamları
- Milletvekili Sayısı: 600 milletvekilidir. Genel seçimler 5 yılda bir Cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte yapılır.
- Seçilme Yaşı: 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir. En az ilkokul mezunu olmak gerekir.
- Toplantı Yeter Sayısı: Üye tamsayısının en az 1/3'ü (200 milletvekili).
- Karar Yeter Sayısı: Toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak üye tamsayısının 1/4'ünün 1 fazlasından az olamaz (En az 151 milletvekili).
- Erken Seçim Kararı: TBMM üye tamsayısının beşte üç (360 milletvekili) çoğunluğuyla alınabilir. Cumhurbaşkanı da tek başına seçimleri yenileyebilir.
⚠️ ÖSYM Tuzağı: Savaş sebebiyle seçimlerin ertelenmesine (1 yıl süreyle) yalnızca TBMM karar verebilir. Cumhurbaşkanı seçimleri erteleyemez!
✦ 2. Yüksek Mahkemeler (1982 Anayasası)
| Yüksek Mahkeme |
Üye Sayısı / Görev Süresi |
Yetkisi & Seçilme Usulü |
| Anayasa Mahkemesi (AYM) |
15 Üye • 12 Yıl görev yapar (yeniden seçilemez). |
3 üyeyi TBMM, 12 üyeyi Cumhurbaşkanı seçer. Kanunların anayasaya uygunluğunu denetler. |
| Yargıtay |
Adli yargının temyiz merciidir. |
Üyelerini Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) seçer. Başsavcısını Cumhurbaşkanı seçer. |
| Danıştay |
İdari yargının temyiz merciidir. |
Üyelerinin 3/4'ünü HSK, 1/4'ünü Cumhurbaşkanı seçer. |
| Uyuşmazlık Mahkemesi |
Adli ve idari yargı uyuşmazlığını çözer. |
Başkanını Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından seçer. |
🛑 Sayıştay ve HSK bir yüksek mahkeme DEĞİLDİR! Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) 2017 anayasa değişikliği ile anayasadan tamamen çıkarılmıştır.
✦ 1. Türkiye'nin Rüzgarları Şifresi: KAYIP SAKAL
Karayel (Kuzeybatı - Soğuk) • Yıldız (Kuzey - Soğuk) • Poyraz (Kuzeydoğu - Kuru ve ayaz)
Samyeli/Keşişleme (Güneydoğu - Çöl sıcaklığı) • Kıble (Güney - Ilık ve nemli) • Lodos (Güneybatı - Sıcak, deniz fırtınası, soba gazı uyarısı).
✦ 2. Karstik ve Tektonik Alanlar Şifresi
ŞİFRE: TAKKEM (Karstik Polye Ovaları) — Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı, Muğla ovaları erime çukurluğu sonucu oluşmuştur.
ŞİFRE: BASİT SAL (Tektonik Göller) — Burdur, Akşehir, Sapanca, İznik, Tuz Gölü, Seyfe, Any (Eber), Ladik.
✦ 3. ÖSYM'nin En Sevdiği Madenler Tablosu
| Maden |
Önemli Çıkarım Yerleri |
İşlendiği Tesis / Fabrika |
| Demir |
Sivas (Divriği), Malatya (Hasançelebi), Balıkesir (Eymir) |
Karabük, İskenderun ve Ereğli Demir-Çelik Fabrikaları |
| Bakır |
Artvin (Murgul), Kastamonu (Küre), Elazığ (Maden), Rize (Çayeli) |
Samsun Bakır İşletmeleri (Liman avantajı) |